Alexander von Humboldt

Alexander von Humboldt (1769, Berlin, Prusya-1859, Berlin), Alman dogˆabilimci ve ka^s¸iftir. Cogˆrafyadan botanigˆe, jeolojiden astronomiye uzanan c¸alıs¸malarıyla dogˆayı yas¸ayan bir bu¨tu¨n olarak ele almıs¸, dogˆa- bilimini o¨lc¸u¨mle sınırlı olmayan bir du¨s¸u¨nme bic¸imi haline getirmis¸tir. 1799-1804 yılları arasında Gu¨ney ve Orta Amerika ile Ku¨ba’ya yaptıgˆı kes¸if yolculugˆu, iklim, bitki cogˆrafyası ve jeofizik alanlarında c¸ıgˆır ac¸ıcı go¨zlemlerle sonuc¸lanmıs¸tır. 1829 yılında Rus yetkililerin daveti u¨zerine Urallar ve Sibirya steplerinde, Altay Dagˆlarında su¨rdu¨rdu¨gˆu¨, altı aydan fazla su¨ren yolculugˆu sırasında bu kez Asya’nın ic¸lerinde go¨zlem ve ince- lemelerde bulunmus¸tur. Fiziki cogˆrafyanın kurucusu kabul edilir. I·nsan faaliyetlerinin dogˆa u¨zerindeki etkilerini erken do¨nemde fark ederek ekolojik du¨s¸u¨ncenin temellerini atan Humboldt’un Kosmos adlı eseri, bilimi estetik ve felsefeyle bulus¸turan benzersiz bir sentezdir. Goethe’den Darwin’e uzanan genis¸ bir etki alanına sahip olan Humboldt, dogˆayı anlamanın aynı zamanda insanın du¨nyadaki yerini yeniden du¨s¸u¨nmek oldugˆunu go¨stermis¸tir.

• Yeni Kıta’nın Tün – Gün Eşitliği Bölgelerine Yolculuk (1799-1800-1801-1802-1803-1804 Yıllarında) Zamandizinsel Anlatı