Mutfakta Göstergebilim / Papatyalar - Film Gösterimi
- Kategori: Sanat Dünyamız Film Günleri
- Tarih: 25.01.2026 Saat: 19:00
- Yer: Yapı Kredi Kültür Sanat - Loca
Mutfakta Göstergebilim
Martha Rosler, ufuk açıcı video sanatı/performans eserinde, mutfağın dili ve nesneleri aracılığıyla modern toplumdaki geleneksel kadınların rollerini inceler. Sıradan, gülümsemeyen bir kadın yemek programı sunucusu kameraların karşısında bir dizi mutfak aletini alfabetik sıraya göre sunar. Her bir aleti kullanım alanlarına uymayan jestlerle tarif eder. Amerikan popüler kültürüne damga vurmuş şef ve televizyon programcısı Julia Child’ın tam tersi bir figürdür bu. Mutfağın gündelik anlamlarına ve cinsiyetlendirilmiş ev yemeğine meydan okuyan sunucunun donuk konuşması, bir harften diğerine ilerledikçe yoğunlaşan öfke ve hayal kırıklığıyla yüklüdür.
Mutfakta Göstergebilim / Semiotics of the Kitchen
Yönetmen: Martha Rosler
1975, ABD, 6 dk
İngilizce | Türkçe altyazılı
Papatyalar
Vera Chytilová'nın Papatyalar’ı Çek Yeni Dalga akımının en cesur ve radikal filmlerinden biridir. Yozlaşmış bir dünyaya tepki olarak kötü yola sapmaya karar veren iki kızın hikâyesi, nihilizm ve doyumsuz yemek tüketimiyle kendini gösteren bir isyanın alegorisine dönüşür. Kızların anarşik eylemleri bireylere değil, toplumsal davranışı şekillendiren normlara, disipline ve ahlak anlayışına yöneliktir. Dile, mekâna, davranışa, sofra adabına, “iyi kız” olmaya dair tüm kuralları yıkarlar.
Chytilová, Papatyalar’da sosyalist kadının normatif modelinden (çalışkan, mütevazı, rasyonel) sapmış kadınları göstermişti. Filmin radikal estetiği –parçalı yapısı, görsel kolajları ve renkli görüntülerden siyah-beyaza geçişi– sadece biçimsel bir deney değil, aynı zamanda ideolojik bütünlüğün çöküşünü ifade etmenin bir yoluydu. Devletin tepkisi sert oldu ve film, ideolojiye zarar verdiği ve yemek israfını teşvik ettiği gerekçesiyle sansürlendi. Her ne kadar Chytilová kendisini feminist olarak tanımlamayı reddetmiş ve filmini “fars üslubunda felsefi bir belgesel” olarak tarif etmiş olsa da Papatyalar, 1970’lerde feminist taşlama, 80’lerde punk performans, 90’larda kıyamet-sonrası vizyonu olarak benimsendi. Film, bugün de güncelliğini koruyor: Kadın bedeninin disiplin altına alınması fikri, ideolojilerin kırılganlığı, itaatsizlik hakkı ve varoluşumuzu yapılandıran normlar hakkında bizi yeniden düşünmeye sevk ediyor.
Film gösteriminin ardından sinema yazarı Ayça Çiftçi ile söyleşi gerçekleştirilecektir.
Papatyalar / Sedmikrásky
Yönetmen: Vera Chytilová
1966, Çekoslovakya, 76 dk
L’UCC Büyük Ödülü
Biletler Biletix’te
Kapılar seanstan yarım saat önce açılır.
Katılımcılar etkinlik sırasında çekilecek fotoğrafların YKKSY’nin sosyal medya hesaplarında kullanılmasına izin vermiş kabul edilirler.
YKKSY etkinlik saatinde değişiklik yapma ve iptal hakkını saklı tutar.
Martha Rosler, ufuk açıcı video sanatı/performans eserinde, mutfağın dili ve nesneleri aracılığıyla modern toplumdaki geleneksel kadınların rollerini inceler. Sıradan, gülümsemeyen bir kadın yemek programı sunucusu kameraların karşısında bir dizi mutfak aletini alfabetik sıraya göre sunar. Her bir aleti kullanım alanlarına uymayan jestlerle tarif eder. Amerikan popüler kültürüne damga vurmuş şef ve televizyon programcısı Julia Child’ın tam tersi bir figürdür bu. Mutfağın gündelik anlamlarına ve cinsiyetlendirilmiş ev yemeğine meydan okuyan sunucunun donuk konuşması, bir harften diğerine ilerledikçe yoğunlaşan öfke ve hayal kırıklığıyla yüklüdür.
Mutfakta Göstergebilim / Semiotics of the Kitchen
Yönetmen: Martha Rosler
1975, ABD, 6 dk
İngilizce | Türkçe altyazılı
Papatyalar
Vera Chytilová'nın Papatyalar’ı Çek Yeni Dalga akımının en cesur ve radikal filmlerinden biridir. Yozlaşmış bir dünyaya tepki olarak kötü yola sapmaya karar veren iki kızın hikâyesi, nihilizm ve doyumsuz yemek tüketimiyle kendini gösteren bir isyanın alegorisine dönüşür. Kızların anarşik eylemleri bireylere değil, toplumsal davranışı şekillendiren normlara, disipline ve ahlak anlayışına yöneliktir. Dile, mekâna, davranışa, sofra adabına, “iyi kız” olmaya dair tüm kuralları yıkarlar.
Chytilová, Papatyalar’da sosyalist kadının normatif modelinden (çalışkan, mütevazı, rasyonel) sapmış kadınları göstermişti. Filmin radikal estetiği –parçalı yapısı, görsel kolajları ve renkli görüntülerden siyah-beyaza geçişi– sadece biçimsel bir deney değil, aynı zamanda ideolojik bütünlüğün çöküşünü ifade etmenin bir yoluydu. Devletin tepkisi sert oldu ve film, ideolojiye zarar verdiği ve yemek israfını teşvik ettiği gerekçesiyle sansürlendi. Her ne kadar Chytilová kendisini feminist olarak tanımlamayı reddetmiş ve filmini “fars üslubunda felsefi bir belgesel” olarak tarif etmiş olsa da Papatyalar, 1970’lerde feminist taşlama, 80’lerde punk performans, 90’larda kıyamet-sonrası vizyonu olarak benimsendi. Film, bugün de güncelliğini koruyor: Kadın bedeninin disiplin altına alınması fikri, ideolojilerin kırılganlığı, itaatsizlik hakkı ve varoluşumuzu yapılandıran normlar hakkında bizi yeniden düşünmeye sevk ediyor.
Film gösteriminin ardından sinema yazarı Ayça Çiftçi ile söyleşi gerçekleştirilecektir.
Papatyalar / Sedmikrásky
Yönetmen: Vera Chytilová
1966, Çekoslovakya, 76 dk
L’UCC Büyük Ödülü
Biletler Biletix’te
Kapılar seanstan yarım saat önce açılır.
Katılımcılar etkinlik sırasında çekilecek fotoğrafların YKKSY’nin sosyal medya hesaplarında kullanılmasına izin vermiş kabul edilirler.
YKKSY etkinlik saatinde değişiklik yapma ve iptal hakkını saklı tutar.