Başkalaşımlar I-X

  • Başkalaşımlar I-X
PAYLAŞ
YORUM YAZ
Kitap Akrabalıkları

Başkalaşımlar dizisi, Enis Batur'un, kendi deyişiyle, yaratıcılık sorunları üzerinde yatay, dikey ve sarmal ilişkileri sorguladığı denemelerden oluşuyor. Çeyrek yüzyıl önce Ayna ile başlattığı bu serüvenin ürünlerini yazar onluk desteler halinde bütünleştirmeden önce, bağımsız kitaplar halinde günışığına çıkarıyor. Başkalaşımlar I-X, 1975-1992 arası yazılmış metinleri biraraya getiriyor. Yazı ile İmge'nin, Ses'in, Anlam'ın çarpıştığı denemeler bunlar. Ben ve Öteki türü ana kavramlar, Ece Ayhan'ın şiiri ya da İlhan Usmanbaş'ın besteciliği, Edebiyat ve Sanatta Hayvanların, Zamanın ya da Savaşın kullanımı gibi alanlara sokulurken, Enis Batur'un uzun bir zincir kurduğu, ucu açık bırakılmış bir soruşturmaya yeni halkalar eklemeyi sürdürdüğü artık biliniyor.

Başka(bir)alaşım “Başkalaşımlar”ın tohumu, bu dizinin ilk günışığına çıkan metni “Ayna”da da belirttiğim gibi, 1973’te atılmıştı. Tamıtamına 20 yıl sonra, “Başkalaşımlar I-X”a bana kalırsa gerektirdiğinden daha kısa ve çerçevesini bile-isteye sınırlı tutmayı seçtiğim bir önsöz yazmakla yetiniyorsam, bunun tek nedeni, bir yandan da, kimbilir kaç yıl sonra bütünleyip tek bir ciltte toplayacağım, toplamayı umduğum “Başkalaşımlar XI-XX” üzerinde çalışıyor olmam. En doğrusu, söze, ilk toplamı ikinciden ayırmanın, kopartmanın güçlüğü, giderek yanlışlığı üzerinde durarak başlamak belki de: “Ayna”, 1977’de günışığına çıktığında, kitabın ilk sayfalarında “Başkalaşımlar I” yazısı yeralıyordu: Bu toplamın, daha işin başında belirgin sayılabilecek bir hedefi, tasarı/m çatısı, bütünlük arayışı sözkonusuydu. Gelgelelim, yolalırken, baştan çizdiğim izlenceye bütün bütüne ayak uyduramadım; ilk hedefe göre belli ölçüde yön değiştirme gereksinmesi duydum zaman zaman; kimi konulardan koptum, yeni konuların açtığı geçeneklerde oyalanmayı yeğledim — en önemlisi: Bazı konuları, sonradan onlara daha uygun olduğunu düşündüğüm başka bütünlüklerin (sözgelimi, başlıbaşına ve kendi başına bir tümelliği arayan Ansiklopedi’nin) gövdesine taşımayı seçtim.

* E-posta adresiniz hiç kimseyle paylaşılmayacaktır.